Tęcza nad łąką po deszczu

Jak powstaje tęcza? Proste wyjaśnienie

Tęcza powstaje, gdy słońce świeci na krople deszczu — światło słoneczne wchodzi w kroplę, załamuje się i rozdziela na kolory, a potem wraca do naszych oczu. To dlatego tęczę widać zawsze po deszczu, gdy słońce jest nisko. Poniżej wyjaśniamy cały proces krok po kroku — prosto, tak żeby zrozumiało to i dziecko, i dorosły.

Jak powstaje tęcza — krok po kroku

Do powstania tęczy potrzebne są trzy rzeczy jednocześnie:

  1. Słońce — najlepiej nisko nad horyzontem, za Twoimi plecami;
  2. Deszcz — przed Tobą, w powietrzu muszą wisieć krople wody;
  3. Obserwator — czyli Ty, stojący między słońcem a deszczem.

Światło słoneczne wpada do kropli deszczu, załamuje się (zmienia kierunek), odbija się od tylnej ścianki kropli i wychodzi z powrotem — rozszczepione na kolory. Każda kropla wysyła do Twoich oczu jeden kolor, a miliony kropel razem układają się w barwny łuk.

Kiedy można zobaczyć tęczę

Tęczę widać najczęściej:

  • Po deszczu, gdy wychodzi słońce — klasyczna sytuacja: burza przechodzi, a słońce wraca;
  • Rano lub późnym popołudniem — gdy słońce jest nisko (poniżej 42° nad horyzontem);
  • Gdy stoisz plecami do słońca — tęcza zawsze pojawia się po przeciwnej stronie nieba niż słońce;
  • Przy wodospadach i fontannach — tam też są krople w powietrzu i słońce, więc tęcza może powstać nawet bez deszczu.

Dlaczego tęcza ma akurat te kolory

Światło słoneczne tylko wygląda na białe — w rzeczywistości składa się z wielu kolorów. Kropla deszczu działa jak pryzmat: rozdziela światło na składowe barwy.

Kolejność kolorów tęczy jest zawsze taka sama (od zewnątrz do wewnątrz): czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, granatowy (indygo), fioletowy. Czerwień jest na zewnątrz, bo załamuje się najmniej, a fiolet wewnątrz — bo najbardziej.

Rodzaje tęczy

  • Tęcza podwójna — czasem nad główną tęczą widać drugą, bledszą, z odwróconą kolejnością kolorów. Powstaje, gdy światło odbija się w kropli dwukrotnie;
  • Tęcza biała (mglista) — pojawia się we mgle, gdy krople są bardzo drobne. Wygląda jak blady, biały łuk — bo drobne krople nie rozszczepiają światła tak wyraźnie;
  • Tęcza księżycowa — bardzo rzadka, powstaje nocą przy świetle Księżyca. Zwykle wygląda na białawą, bo w ciemności oczy słabo rozróżniają kolory.

Eksperyment: tęcza w domu

Możesz zrobić własną tęczę bez czekania na deszcz:

  1. Napełnij szklankę wodą i postaw ją na parapecie w słoneczny dzień;
  2. Podłóż pod szklankę białą kartkę;
  3. Przesuwaj szklankę, aż na kartce pojawi się mała tęcza.

Alternatywa: weź starą płytę CD i skieruj ją na słońce — na jej powierzchni zobaczysz tęczowe refleksy. To ten sam efekt rozszczepienia światła.

Ciekawostki o tęczy

  • Nie ma końca tęczy — tęcza to zjawisko optyczne, nie obiekt. Gdy się do niej zbliżasz, ona „ucieka”. Nie da się do niej dojść;
  • Z samolotu widać pełny okrąg — z ziemi widzimy tylko łuk, bo horyzont go przecina. Z dużej wysokości tęcza jest pełnym kołem;
  • Każdy widzi „swoją” tęczę — łuk zależy od pozycji obserwatora, więc dwie osoby obok siebie widzą nieco inne tęcze.

Jeśli chcesz zrozumieć dokładniej, jak działa światło w kropli — przeczytaj nasz artykuł o fizyce tęczy.

Najczęstsze pytania

Bo krople deszczu rozszczepiają białe światło słoneczne na kolory — tak jak pryzmat. Każdy kolor załamuje się pod nieco innym kątem, więc widzimy je osobno, ułożone w łuk.

Gdy słońce jest nisko za Twoimi plecami, a przed Tobą pada deszcz (albo wiszą krople w powietrzu). Najczęściej po przejściu burzy, rano lub późnym popołudniem.

Druga, bledsza tęcza nad główną, z odwróconą kolejnością kolorów. Powstaje, gdy światło odbija się wewnątrz kropli dwukrotnie zamiast jednokrotnie.

Podobne wpisy

Jeden komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *